Welke kleur heeft het gras?
Het gras is niet altijd groen. Afhankelijk van het soort, het seizoen, het weer en de lichtval kan het ook roze, geel, oranje of rood zijn.
Soms is het landschap overdonderend oranje.
Eind augustus 1999 stond ik in het zuidelijk veengebied midden op de moor bij Blacklane Mire.
Er was “niets” te zien, geen rotsblok, geen tor, alleen de kale curves van de heuvels en zo hier en daar een deukje in het gras.
Meteen dacht ik: “Daar ga ik een heel groot oranje schilderij van maken!” Het formaat zag ik al precies voor me.
Het maken van ‘het grote oranje schilderij’
In de loop van de tijd dat ik er aan werkte, veranderde het ’oranje’ schilderij regelmatig van kleur. Roze, groen, blauw…
Na twee jaar ging ik naar de plek terug om nog eens goed te kijken. Het was er nog wel oranje, maar dat overdonderende was er niet! Wat had ik dan gezien?
Weer twee jaar later ging ik nog een keer kijken. Het had toen veel geregend, alles was doortrokken van vocht. De kleuren waren verzadigd en de lucht was donker blauwgrijs. In de buurt van Blacklane kwam ik om de hoek van een heuvel en dáár was de kleur!!! Zwaar rood en oranje!
Het liep al tegen het eind van de middag en ik zette bij een beekje in de buurt de tent op. De volgende dag zou ik precies op de plek van het schilderij nog eens goed kijken. Maar het klaarde op en de volgende dag was het stralend weer.
Weg kleureffect!
Maar nu had ik de kleur die ik zocht wel weer in mijn hoofd.
Is het schilderij ‘Blacklane’ oranje geworden? Meer knalrood met het okerachtige groen van de begaanbare stukken en de alarmkleur van ‘hoe groener hoe natter’.
De kleur van het gras wijst op de begaanbaarheid van de bodem
Bij het oversteken van een drassig gebied blijf je zo veel mogelijk doorlopen. Als je stil staat, kan zich een plasje vormen om je schoenen.
Zijn er donkergroene of rode stukken waar je beter helemaal omheen kan lopen? Of is er gras te zien dat er iets meer oker uitziet? Dan is daar steviger grond.
Onder het lopen flitst je blik van het een naar het ander. Naar de kleur van het gras waar je je voeten zet, de kleur iets verderop, de oriëntatiepunten in de verte om je koers te bepalen en de kleur van de lucht om te zien of het weer wel goed blijft.
Het schilderij ‘Blacklane’ moest ook dat snelle kijken hebben, het kon niet gedetailleerd geschilderd worden.
Het heeft jaren geduurd voor ik me met het schilderij kon verzoenen. Was het wel goed genoeg? Moest ik er niet de zaag in zetten?
Tot ik ineens zag dat het niet alleen een beeld van het wandelen door de ruimte is met de heuvelruggen en zo hier en daar een paadje, maar tegelijkertijd een beeld van de bodem waar je overheen loopt.
Het laat het gras zien, de zwarte veenbodem, de plasjes waarin de lucht weerkaatst wordt, het strijken van het lange gras langs je benen.
De essentie van het lopen op Dartmoor!
Geeft het rode gras licht?
Op drassige plekken groeit gras met rode sprieten, zoals hier bij Great Kneeset in augustus.
Als je de groene grasvlakte onder een andere lichtval ziet, lijkt het hele veld vaalroze of zelfs rood.
Kijkend naar het zuiden vanaf Great Kneeset.
Kijkend naar het noorden, naar Great Kneeset.
Door tijdens het lopen steeds naar groen gras voor je voeten te kijken, verzadigt je netvlies zich met die kleur. Kijk je even op, dan zie je minder groen, maar daardoor juist meer rood, de complementaire kleur.
Het rood van het gras wordt dan zo versterkt dat het bijna licht gaat geven.
Een foto kan je van dat effect niet maken, want het bestaat alleen in je ogen. Maar die ervaring sluipt wel een schilderij binnen.
Kan je je ogen wel geloven?
In augustus 2004 kampeerde ik langs de Rattlebrook. De grenspalen van het militaire oefenterrein waren aan de overkant van het riviertje te zien.
Als er schietoefeningen worden gehouden branden er ´s nachts lampen op de heuvels, maar in augustus zijn de commando’s in opleiding met vacantie.
Midden in de nacht keek ik even naar buiten. Ik zag een hele rij lichten! Langs de palen op de heuvels! De waarschuwing voor schietoefeningen in de nacht!
Waar kon ik dekking zoeken? Waar was een greppel? Stond ik wel aan de veilige kant van de grenspalen?
Op de kaart kijken! De zaklamp! Mijn leesbril!
Op het moment dat ik mijn bril opzette en naar de heuvels keek waren de lichten weg! Eén was nog zichtbaar in de verte, op de tv mast van Princetown.
De lichten op de heuvels waren er niet, maar een kleine heldere vorm tegen een donkere achtergrond zie ik soms 4-dubbel door het astychmatisme van mijn ogen. Mijn bril corrigeerde dat en weg was het gevaar!
Hoe goed je ook weet dat het leger in augustus geen schietoefeningen houdt en het geen witte maar rode lichten zijn waarmee daarvoor gewaarschuwd wordt, je raakt er toch heilig van overtuigd dat de kogels je ieder moment om de oren kunnen vliegen.